Open School voor Volwassenen Dé opleidingsverstrekker voor volwassenen met een lagere opleiding

• NEDERLANDS MOEDERTAAL (NT1) : werken aan lees- en schrijfvaardigheden met Nederlandstaligen in lees- en schrijfgroepen en een cursus Puntjes op de I.
• NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL (NT2) : werken aan Nederlandse taalvaardigheden met anderstaligen.
• NEDERLANDS ALS TWEEDE TAAL VOOR ANALFABETEN (Alfa NT2) : werken aan Nederlandse taalvaardigheden met anderstaligen die in de eigen taal moeilijk of niet kunnen lezen of schrijven.
• REKENEN EN WISKUNDE (WIS) : werken aan rekenvaardigheden met Nederlandstaligen en anderstaligen in rekengroepen .
• MAATSCHAPPIJORIËNTATIE (MO): met Nederlandstaligen en anderstaligen. Voorbeelden : theorie rijbewijs, knoppen cursus, zeker van jezelf, geheugentraining, actief burgerschap (verkiezingen), ...
• ICT : computerinitiatie voor Nederlandstaligen en anderstaligen.
• OPSTAP FRANS EN ENGELS : voorbereidende cursussen voor de opleidingen Elementaire Kennis Frans of Engels in een CVO.

Naast deze cursusgroepen voorziet de Open School voor Volwassenen ook in een OPEN LEERCENTRUM. Hier kan men individueel en op een heel flexibele wijze verder oefenen op leerdoelen uit de groep, werken aan een specifieke leervraag, zich voorbereiden op een examen,... Daartoe kan men beroep doen op de aanwezige begeleider(s), maar wordt tegelijk via allerlei media het zelfstandig leren bevorderd.

Vanaf het werkjaar 2003-2004 wordt er niet langer met niveaugroepen gewerkt voor de leerdomeinen Nederlands voor anderstaligen, wiskunde en ICT. Voor de leerdomeinen Nederlands voor anderstaligen en wiskunde wordt gewerkt met kortlopende op elkaar aansluitende modules. De eerste modules gaan uit van een onbestaande voorkennis, de hoogste modules geven aansluiting op cursussen in de Centra voor Volwassenenonderwijs, VDAB, Tweedekansonderwijs of BIS.

De leerdomeinen Nederlands moedertaal, maatschappelijke oriëntatie en Alfa NT2 zijn vanaf het werkjaar 2005-2006 ook gemodulariseerd.

De niveaubepaling wordt gedaan door educatieve medewerkers van de Open School voor Volwassenen via gesprek en enkele eerste oefeningen.

Programma's in de basiseducatie kunnen verschillende functies hebben :

• ACTIVERING - TOELEIDING en KEUZEBEGELEIDING : De educatieve medewerkers van de Open School voor Volwassenen helpen cursisten bij het maken van keuzes tijdens hun leertraject. Wat zijn de leervragen? Waar heeft de cursist behoefte aan? Wat zijn de leermogelijkheden? Soms organiseert de Open School kortlopende programma's. Deze kortlopende programma's willen de bestaande educatieve mogelijkheden bekend maken bij een doelgroep en/of mensen stimuleren na te gaan met welke vragen zij in hun dagelijkse levenssituatie worden geconfronteerd en te onderzoeken welke maatschappelijke activiteiten (zoals basiseducatie) kunnen bijdragen tot een oplossing van deze (leer)vragen.
• BASISAANBOD : De modules met vastgelegde einddoelen waarbij naar een algemene competentieverhoging gestreefd wordt binnen een bepaald leerdomein. Het betreft de "eigenlijke" cursussen, waarin taal-, reken-, computer- en sociale vaardigheden worden verworven of verbeterd.
• ORIËNTERING EN BEGELEIDING BIJ UITSTROOM : De educatieve medewerkers van de Open School helpen cursisten met leervragen waarvoor zij geen oplossing binnen de basiseducatie kunnen vinden. Dat kan gaan van algemene informatieverstrekking tot het intensief opvolgen na doorstroming naar een andere opleidingsverstrekker. Soms zijn er kortlopende programma's binnen de basiseducatie voorzien. Deze kortlopende programma's willen cursisten na een zekere leerloopbaan vertrouwd maken met educatieve mogelijkheden buiten de basiseducatie en hen voorbereiden op een deelname daarvan.

De leerperspectieven van cursisten in de basiseducatie kunnen variëren. Daarmee rekening houdend worden cursussen opgezet met een verschillend doelgerichtheid. Concreet kunnen programma's één of meerdere van de volgende finaliteiten beogen :

• SOCIALE REDZAAMHEID : in dit geval wordt gewerkt aan basiscompetenties voor het functioneren in het dagelijks leven en in de samenleving, bv. vlot leren omgaan met geld bij het boodschappen doen.
• EDUCATIEVE REDZAAMHEID : hier verwerven de deelnemers basiscompetenties voor deelname aan vormen van verder leren en ander onderwijs, bv. in functie van het volgen van een vreemde taal-cursus in het Onderwijs voor Sociale Promotie.
• PROFESSIONELE REDZAAMHEID : in dit geval gaat het om basiscompetenties voor het functioneren in een beroepsopleiding en/of werksituatie, bv. tabellen en grafieken leren interpreteren

Basiseducatie is uniek in het onderwijsveld, niet enkel om zijn cursussen, maar ook omwille van de houding t.a.v. cursisten en de specifieke organisatie. Enkele voorbeelden :

• CURSUSLOKATIE : cursusprogramma's gaan niet alleen door in de kerngemeente Roeselare maar ook op tal van andere plaatsen in het werkgebied. Gezien het uitgestrekt en landelijk karakter van de regio en het gebrekkig uitgebouwd openbaar vervoer behoort decentralisatie tot de beleidsopties van het CBE.
• CURSUSMOMENT : zowel overdag ('s voormiddags of 's namiddags) als 's avonds gaan cursussen door.
• CURSUSDUUR : Het niet-gemodulariseerde aanbod loopt over een volledig of een half werkjaar. De modules duren 60 tot 80 uur. Er wordt gezorgd voor een aansluitend aanbod waardoor het mogelijk is meerdere jaren cursus te volgen. Eenmaal aan de leervragen voldaan werd kan de cursist stoppen.
• OPEN OF GESLOTEN PROGRAMMA : 'open' aanbod is toegankelijk voor de algemene doelgroep van de basiseducatie. Regelmatig worden ook 'gesloten' programma's opgezet voor specifieke doelgroepen en in samenwerking met een organisatie of dienst die deze groep aanbrengt of helpt bereiken.

Bij het realiseren van de cursusprogramma's en het begeleiden van de deelnemers hanteert het CBE een eigen benaderingswijze en specifieke methodieken, didactische principes en leermaterialen. Deze zijn nadrukkelijk afgestemd op de kenmerken van de doelgroep : volwassenen die minder lang school hebben gelopen.

Dit vergt een specifieke know-how van de cursusbegeleiders, die daartoe niet alleen een verplichte voortgezette opleiding van twee jaar volgen maar permanent aan de eigen deskundigheid werken.

In een notedop kan de eigen werkwijze als volgt worden samengevat :

• CURSISTGERICHT : leerdoelen worden in overleg tussen cursist en begeleider bepaald. Er wordt vertrokken van de individuele leerbehoeften van de deelnemer. Verder wordt zorgzaam omgegaan met ieders eigen leertempo en eigen leerstijl.
• ERVARINGSGERICHT : de dagelijkse leef- en/of werksituatie van de cursist vormt bij het leren zowel het uitgangspunt (leervragen) als het perspectief (toepassing van het geleerde). In de groepen worden de deelnemers bovendien gestimuleerd tot wederzijdse aandacht voor elkaars ervaringen en tot het zoeken naar wat daarin gemeenschappelijk is.
• INTERACTIEF : het meeste leren gebeurt in groep. De cursisten leren niet alleen met maar ook van elkaar. Bovendien wordt het groepsgebeuren aangegrepen voor het oefenen van allerlei sociale vaardigheden. (bv. spreken in een groep).
• FUNCTIONEEL : bruikbaarheid is een belangrijk criterium bij het leren. Deelname aan een programma moet zichtbaar resulteren in het vergroten van de zelfstandigheid en het verbeteren van het dagelijks functioneren. Daartoe wordt er zoveel mogelijk gewerkt met realistische, authentieke situaties en materialen, en is er veel aandacht voor het kunnen en durven toepassen van het geleerde buitende de cursus.
• NIET-SCHOOLS : volwassenen leren helemaal anders dan kinderen. In het CBE wordt in een volwassen sfeer gewerkt met volwassen situaties en materialen. Het opvolgen van de eigen vorderingen gebeurt in samenspraak met de cursisten, ieder is verantwoordelijk voor het eigen leerproces. Nogal wat laaggeschoolde volwassenen werden in hun schooltijd vooral geconfronteerd met falen. In de basiseducatie wordt de klemtoon verlegd naar wat iemand wél reeds heeft bereikt.